Historia szkoły


Historia szkoły

Historia szkoły w Stanisławowie

      Historia szkoły w Stanisławowie rozpoczyna się w 1532 roku. Dwa lata wcześniej został wybudowany kościół murowany i właśnie przy kościele powstała szkoła parafialna typu miejskiego. Szkoła ta została założona przez uczonego proboszcza stanisławowskiego, kanonika kolegiaty warszawskiej – Stanisława Szymborskiego.

      Program szkoły miejskiej obejmował przede wszystkim naukę katechizmu, śpiewu kościelnego, czytania, pisania i łaciny. Dzieci miały obowiązek służenia do mszy świętej.

      Rektorem szkoły w Stanisławowie  w 1536 roku był Jan Szymakowski – nazywany magistrem.

      Szkoła w Stanisławowie w tym czasie była na najwyższym poziomie organizacyjnym spośród szkół okolicznych miast, a utrzymywana była z dziesięcin, ze wsi Sokuły ( obecnie Sokóle).

      W czasie „potopu” szwedzkiego szkoła uległa zniszczeniu, a w 1695 roku stał już nowy budynek szkolny w innym miejscu niż poprzednio, ale w pobliżu kościoła. Była to skromna chata pokryta gontami. W szkole tej mieszkał bakałarz i w mieszkaniu nauczał dzieci. Niestety budynek ten szybko uległ zniszczeniu, a pieniądze przeznaczone wcześniej na szkołę znalazły się w rękach duchowieństwa.

      W roku 1780 wybudowano w Stanisławowie, na zachód od kościoła, drewniany budynek na szkołę. Była tam duża izba na salę lekcyjną, a obok pokój z kuchnią dla nauczyciela. Nauczycielem był już wtedy uczony bakałarz. W akcie z księgi urodzonych z roku 1840 jako świadek i chrzestny wymieniony jest „ imć pan Józef Albisz, nauczyciel w Stanisławowie zamieszkały”. Od dnia 22 września 1841 roku jako świadek  często występuje Franciszek Tacikowski, nauczyciel Szkoły Elementarnej  w Stanisławowie i Antonina z Lizewskich Tacikowska.

       Po upadku powstania styczniowego, od 1865 roku administracja carska w większych miejscowościach tworzyła gminy rządowe. Powstały one m.in. w Ładzyniu i Stanisławowie. Przy każdej gminie powstawały szkoły rządowe o jednym nauczycielu i trzech klasach łączonych. Poziom nauczania w szkołach rządowych był niski. Uczono czytania, pisania, głównych działań arytmetycznych, kaligrafii oraz początków katechizmu. Nauczanie miało odbywać się w języku ojczystym, ale w praktyce po roku 1867 językiem wykładowym stał się język rosyjski. Ludność broniąc się przed rusyfikacją organizuje tajną oświatę polską.

       W 1905 roku w Stanisławowie doszło do czynnego przeciwstawienia się zaborcy. Organizowano manifestacje, pochody w czasie których śpiewano pieśni patriotyczne, a na czele pochodu niesiono sztandar  z białym orłem. Młodzież szkolna niszczyła książki pisane w języku rosyjskim i portrety cara znajdujące się w budynku szkolnym. 24 listopada  1905 roku na zebraniu mieszkańców gminy Stanisławów podjęte zostały liczne uchwały, a wśród nich żądanie, aby szkoła, gmina i sąd prowadzone były w języku polskim. Uchwałę podpisało 205 osób i zamieszczono ją w „Gazecie Ludowej” z 3.XII. 1905 roku.

     Po wydarzeniach z 1905 roku akcja rusyfikacyjna osłabła. W szkole w Stanisławowie zatrudniony został nowy nauczyciel Jan Rytel, który prowadził lekcje w języku polskim.

     6.XII.1906 roku notyfikowano w Stanisławowie koło Polskiej Macierzy Szkolnej. Przewodniczącym został ksiądz Bolesław Ziemnicki. Założono również bibliotekę liczącą 400 książek. Polska Macierz Szkolna została rozwiązana ukazem carskim z 1907 roku. Podczas I wojny światowej, w 1915 roku odeszły wojska carskie i rozpoczęła się okupacja niemiecka. Niemcy pozwolili na zakładanie szkół polskich.

     4 lutego 1917 roku w Stanisławowie, założono koło Polskiej Macierzy Szkolnej im. Henryka Sienkiewicza. Koło w tym czasie liczyło 35 członków i 17 osób wspierających pod przewodnictwem ks. Bolesława Ziemnickiego.

    Kierownikiem szkoły w Stanisławowie w tym czasie był Polak – Jan Turowski, a nauczycielami: Bolesław Borucki i Jan Słówka. Od 1918 do 1921 roku kierownikiem szkoły w Stanisławowie był Stanisław Waksemburg, a w roku 1921 kierownictwo szkoły objęła Maria Koszutowska i sprawowała je do 1932 roku.

   W roku 1922 w Stanisławowie istniała 6 klasowa Szkoła Powszechna. Działał Podkomitet Pomocy Dzieciom, którego prezesem był Stanisław Pawłowski , stanisławowski aptekarz.

  W roku szkolnym 1925/26 istniała w Stanisławowie 7 klasowa szkoła mająca 7 sal lekcyjnych. Lekcje odbywały się w budynkach własnych, na placu między kościołem i obecną szkołą, a także w budynku, który znajdował się w miejscu obecnego GOK.

   W roku szkolnym 1930/31 zapisanych było do szkoły 395 uczniów  ( 11 oddziałów ).Liczba etatów nauczycielskich w tym czasie wzrosła do 10.

   W roku 1932 Kuratorium Warszawskie na kierownika szkoły w Stanisławowie przysłało Stanisława Witkowskiego.

    W roku 1936 wmurowano kamień węgielny pod nową szkołę ( w miejscu, gdzie obecnie znajduje się szkoła). Zamurowano go w południowo – zachodnim rogu budynku. Ojcem chrzestnym był wójt Stanisławowa – Antoni Śpiewak. Chrzestną matką została pani doktor, pediatra Anna z Prądzyńskich, generałowa Skwarczyńska. Kamień węgielny zamurował mistrz murarski Miazek. Przed II wojną światową mury nowej szkoły wykonane były na wysokość parteru, ale w czasie walk w sierpniu 1944 roku zostały rozbite przez artylerię niemiecką. W czasie wojny w Stanisławowie działała szkoła powszechna, w której w mniejszym lub większym stopniu potajemnie uczono tego, czego zabraniały władze okupacyjne. Istniało także nauczanie tajne, które organizowali ( najczęściej w swoich domach) nauczyciele: Stanisław Witkowski, Antoni Ługowski, Anna i Wacław Pieńkowscy, Maria Ciesielska- córka M. Koszutowskiej. Komplety prowadzili także uczniowie starszych klas.

            Podczas walk w sierpniu 1944 roku został zniszczony niemal cały Stanisławów, w tym również budynek szkoły znajdujący się przy ulicy Szkolnej. Od tego czasu zajęcia lekcyjne odbywały się w ocalałym w czasie walk dworku Prądzyńskich.

     Po wyzwoleniu ówczesny kierownik szkoły Wacław Pieńkowski  przystąpił do kontynuowania budowy obiektu szkolnego, rozpoczętego przed wojną. Praca zawodowa i społeczna w środowisku pochłonęła W. Pieńkowskiego niemal całkowicie. Kierownik szkoły organizował prace rodziców przy budowie szkoły, mobilizował społeczeństwo do zdobywania funduszy na wykończenie i wyposażenie budynku. Naczelnym budowniczym szkoły był Wacław Trębicki, mieszkaniec Stanisławowa.

szkola stare

    Cały budynek szkoły oddany został do użytku w roku 1951. Po wielu latach nauki w bardzo trudnych warunkach, uczniowie znaleźli się nareszcie w szkole, która zapewniała im godziwe warunki do nauki i wszechstronnego rozwoju. Od 1953 do 1973 roku funkcję kierowniczą Szkoły Podstawowej w Stanisławowie pełnił Leonard Bąkowski. W roku 1973 powstała Zbiorcza Szkoła Gminna w Stanisławowie, w której skład weszły szkoły w Ładzyniu i Pustelniku oraz filia w Rządzy, a stanowisko gminnego dyrektora objął Bolesław Pszonka i sprawował je do roku 1981. Kolejnym dyrektorem szkoły został w roku 1981 Tadeusz Kulma.

  W roku szkolnym 1986/87 Komitet Rodzcielski Szkoły Podstawowej w Stanisławowie podjął uchwałę, że będzie fundatorem sztandaru dla szkoły. Opracowany został program wychowawczy wokół zdobywania sztandaru na rok szkolny 1987/88. W tym to roku szkolnym nawiązana została współpraca z muzeum H. Sienkiewicza w Woli Okrzejskiej, w szkole urządzono kącik sienkiewiczowski, organizowano liczne konkursy, wycieczki „Szlakiem Sienkiewicza” oraz ustalono, że dniem patrona szkoły będzie 5 maja, dzień urodzin pisarza. Po roku starań 1.06.1988 roku Szkoła Podstawowa w Stanisławowie otrzymała sztandar.

31. 12.1990 roku dotychczasowy dyrektor szkoły Tadeusz Kulma odszedł na emeryturę, a stanowisko dyrektora szkoły objęła 1.01.1991r. Zofia Jankowska, która wówczas pełniła funkcję zastępcy dyrektora szkoły.

 31. 05. 1996 roku uchwałą Rady Gminy w Stanisławowie utworzono Zespół Szkolny w skład którego weszła Szkoła Podstawowa i Gminne Przedszkole. Taka organizacja szkoły pozostaje do dziś.         

Informacje na temat ,,Historii szkoły w Stanisławowie” zebrała p. Renata Słowik . 

klasa stare